Podróż protonu
Od butli wodoru do zderzenia
Każdy proton w LHC zaczyna jako zwykły wodór z butli. Zanim zderzy się przy energii 13,6 TeV, przechodzi przez sztafetę coraz większych akceleratorów. Prześledź całą drogę.
Wzdłuż linii płynie wiązka: każdy etap podaje cząstki następnemu, coraz szybsze.
Butla wodorustart
początek drogi
Źródłem protonów jest zwykły wodór. Z atomów powstają jony wodoru, które ruszają w głąb kompleksu. Jedna butla mogłaby zasilać LHC przez lata.
LINAC4160 MeV
akcelerator liniowy · 86 m
Pierwsze przyspieszenie: jony przelatują przez szereg wnęk rezonansowych ustawionych w linii. Na wejściu do kolejnej maszyny z jonów pozostają same protony.
PS Booster2 GeV
4 nałożone pierścienie · 157 m
Cztery małe pierścienie pracujące jeden nad drugim zagęszczają i rozpędzają paczki protonów, przygotowując je dla starszego brata.
Proton Synchrotron26 GeV
pierścień · 628 m · od 1959
Weteran kompleksu: pracuje od 1959 roku. To tu paczki dostają strukturę czasową, którą utrzymają aż do zderzenia.
Super Proton Synchrotron450 GeV
pierścień · 7 km
Druga co do wielkości maszyna CERN. W latach 80. odkryto przy niej bozony W i Z; dziś podaje wiązkę wprost do LHC.
LHC6,8 TeV
pierścień · 26,7 km · 1,9 K
Dwie przeciwbieżne wiązki krążą w rurach obok siebie, a 1232 nadprzewodzące dipole trzymają je na torze. Rozpędzanie do pełnej energii trwa około 20 minut.
Zderzenie13,6 TeV
ATLAS · CMS · ALICE · LHCb
W czterech punktach pierścienia wiązki przecinają się i protony zderzają czołowo. Z energii zderzenia rodzą się nowe cząstki, a detektory robią im zdjęcia.
Mini-gra: utrzymaj wiązkę
Wiązka dryfuje, a Ty jesteś układem korekcji. Trzymaj ją w rurze strzałkami (lub przyciskami) i licz okrążenia.
Sterowanie: strzałki góra i dół, klawisze W i S albo przyciski.