Long Shutdown 3
Trzecia długa przerwa techniczna LHC. Czas wielkiej przebudowy maszyny i detektorów, bez zderzeń, ale z tysiącami specjalistów w tunelu.
CERN dzisiaj
Co się dzieje w CERN
Czy Wielki Zderzacz Hadronów działa? Kiedy LHC znowu ruszy? Właśnie zakończyła się czterolatka zderzeń Run 3 i zaczęła najdłuższa przerwa techniczna w historii maszyny. Oto aktualny, datowany przegląd: co się dzieje teraz, co jest planowane i skąd to wiemy.
Stan na: 2 lipca 2026
LHC zakończył Run 3 i wszedł w Long Shutdown 3
Nad ranem 27 czerwca 2026 w LHC zaszły ostatnie zderzenia programu Run 3. Od lipca zaczyna się LS3: wieloletnia przebudowa, która przygotuje maszynę do pracy jako wysokoświetlny HL-LHC. Mniejsze akceleratory kompleksu popracują jeszcze do końca sierpnia, a pełny program prac rusza we wrześniu.
- 13,6 TeVenergia zderzeń w Run 3
- 1,2 kmmaszyny do przebudowy w LS3
- 10xwięcej danych w erze HL-LHC
- ~91 kmplanowany obwód FCC
Oś czasu: co było, co trwa, co dalej
Daty przyszłe to oficjalne plany CERN, nie gwarancje.
- 2022 do czerwca 2026
Run 3: rekordowy bieg LHC
Cztery lata zderzeń przy energii 13,6 TeV, najwyższej w historii. CERN podsumował bieg jako przekraczający oczekiwania, z rekordową ilością zebranych danych.
- 27 czerwca 2026
Ostatnie zderzenia Run 3
O 6 rano tablica LHC Page 1 pożegnała zderzenia. To koniec programu fizycznego maszyny w jej dotychczasowej formie.
- od lipca 2026
Long Shutdown 3trwa
Największa przerwa techniczna w historii LHC, planowana do końca dekady. W tunelu zostanie rozebrane i zbudowane na nowo około 1,2 km akceleratora.
- 2026 do 2029
Modernizacja detektorów ATLAS i CMS
Oba wielkie detektory przejdą gruntowną przebudowę, by radzić sobie ze 140 do 200 zderzeń na jedno przecięcie paczek protonów. W Run 3 było ich około 60.
- około 2028
Decyzja w sprawie FCC
Studium wykonalności Future Circular Collider, pierścienia o obwodzie około 91 km, zakończono w marcu 2025. Około 2028 państwa członkowskie CERN mają zdecydować o dalszych krokach.
- czerwiec 2030
Start HL-LHC (Run 4)
Wysokoświetlny LHC ma zbierać do 10 razy więcej danych niż dotychczasowy program. Kluczowe magnesy nowej generacji przeszły wiosną 2026 udane testy po schłodzeniu do 1,9 K.
Trzy skróty, które warto znać
Wszystko, czego potrzebujesz, by czytać newsy z CERN.
High-Luminosity LHC
Ta sama 27-kilometrowa maszyna po modernizacji: znacznie więcej zderzeń na sekundę, czyli więcej danych o bozonie Higgsa i rzadkich procesach.
Future Circular Collider
Koncepcja następcy LHC: pierścień o obwodzie około 91 km. Na razie projekt i analizy, decyzja o budowie ma zapaść około 2028 roku.
Najczęstsze pytania o LHC i CERN
Krótkie odpowiedzi na to, o co ludzie pytają najczęściej.
Czy LHC teraz działa?
Nie. 27 czerwca 2026 Wielki Zderzacz Hadronów zakończył zderzenia programu Run 3 i wszedł w długą przerwę techniczną Long Shutdown 3. Mniejsze akceleratory kompleksu CERN pracują jeszcze do końca sierpnia 2026.
Kiedy LHC znowu ruszy?
Zgodnie z oficjalnym harmonogramem CERN stopniowy rozruch zacznie się pod koniec przerwy, a pełna praca w roli wysokoświetlnego HL-LHC (Run 4) jest planowana od czerwca 2030 roku.
Co to jest Long Shutdown 3?
To trzecia długa przerwa techniczna LHC i największa w jego historii. Obejmuje rozbiórkę i przebudowę około 1,2 km akceleratora oraz gruntowną modernizację detektorów, przygotowującą maszynę do ery wysokiej świetlności.
Czym HL-LHC różni się od zwykłego LHC?
To ta sama 27-kilometrowa maszyna po modernizacji. Dzięki nowym magnesom i wnękom rezonansowym dostarczy do 10 razy więcej danych, co oznacza dokładniejsze pomiary bozonu Higgsa i większą szansę na dostrzeżenie rzadkich procesów.
Czy powstanie Future Circular Collider?
Decyzja jeszcze nie zapadła. Studium wykonalności, zakończone w marcu 2025, potwierdziło techniczną wykonalność pierścienia o obwodzie około 91 km. Państwa członkowskie CERN mają rozstrzygnąć o kolejnych krokach około 2028 roku.
Czy w czasie przerwy można zwiedzać CERN?
Tak. Centrum dla odwiedzających Science Gateway działa niezależnie od pracy akceleratora, a o dostępnych trasach zwiedzania na bieżąco informuje oficjalna strona CERN.
Źródła
- Long Shutdown 3, home.cern
- CERN bids farewell to the LHC and enters Long Shutdown 3, home.cern
- High-Luminosity LHC, home.cern
- Future Circular Collider, home.cern
Ta strona nie pobiera danych na żywo. Treść jest redagowana ręcznie na podstawie oficjalnych komunikatów CERN i oznaczona datą aktualności powyżej.