Energia jednej cząstkix 270 000 000
CRT~25 keV
LHC6,8 TeV
Elektron w kineskopie rozpędza napięcie około 25 kV. Proton w LHC niesie energię ponad ćwierć miliarda razy większą, a mimo to porównywalną z energią lecącego komara.
CERN w liczbach
Telewizor CRT kontra LHC
Kineskop w salonie i największa maszyna świata robią to samo: rozpędzają naładowane cząstki, prowadzą je polami i zamieniają ich energię w obraz. Różnica tkwi w skali. Oto osiem porównań, każde na skali logarytmicznej.
Prędkość cząstkido c brakuje 3 m/s
CRT~30% c
LHC99,9999991% c
Elektron w kineskopie leci z niemal jedną trzecią prędkości światła. Protonowi w LHC do prędkości światła brakuje tyle, co tempo spaceru.
Długość torux 67 000
CRT~40 cm
LHC26,7 km
Od działa elektronowego do luminoforu jest niecałe pół metra. Proton w LHC okrąża pierścień biegnący pod terytorium dwóch państw.
Temperatura serca maszynyod żaru do 1,9 K
CRTkatoda ~1100 K
LHCmagnesy 1,9 K
Kineskop zaczyna od rozżarzonej katody. LHC odwrotnie: jego magnesy są schłodzone poniżej temperatury przestrzeni kosmicznej (2,7 K).
Głębokość próżnix 1000
CRT~10⁻⁷ mbar
LHC~10⁻¹⁰ mbar
Oba urządzenia potrzebują pustki, by wiązka nie zderzała się z powietrzem. Rura LHC jest jednak około tysiąc razy bardziej pusta niż kineskop.
Przeloty toru na sekundę11 245 okrążeń/s
CRT1 przelot (~10 ns)
LHC11 245 okrążeń/s
Elektron kończy życie na luminoforze po jednym locie. Proton potrafi krążyć godzinami, pokonując ponad jedenaście tysięcy okrążeń w każdej sekundzie.
Energia całej wiązkix ~10¹⁵
CRTułamek dżula
LHCsetki megadżuli
Wiązka elektronów w telewizorze to ułamek dżula w locie. Wiązka LHC niesie energię rozpędzonego pociągu, dlatego jej bezpieczne wygaszenie ma osobny system.
Masa ekranux ~350 000
CRTtelewizor ~20 kg
LHCATLAS ~7000 t
Ekranem LHC jest detektor. ATLAS waży mniej więcej tyle, co wieża Eiffla, i zamiast programu telewizyjnego rejestruje obrazy zderzeń.
Ta sama fizyka
Ładunek w polu elektrycznym przyspiesza, pole magnetyczne zakrzywia jego tor, a energia zamienia się w światło lub sygnał. Kineskop i LHC to ta sama lekcja fizyki, opowiedziana w dwóch skalach.